Miasto Kobiet . City of Women . La Citta delle donne

Był rok 1622. Na audiencję do portugalskiego wicekróla rezydującego w Luandzie przybyło poselstwo. Na czele delegacji stała niezwykła kobieta, księżniczka Nzinga Mbande Ngola. Zjawiła się w Luandzie z polecenia swego brata, króla Ngola Mbande, z wielką świtą i wyposażona w daleko idące pełnomocnictwa.
Krolowa

Misja jej miała na celu pertraktacje w sprawie układów pokojowych. Na cześć delegacji wicekról kazał oddać salut armatni,jak nakazywał zwyczaj europejski przy wizytach państwowych. Jednocześnie jednak postarał się o to, aby to on na audiencji wystąpił w charakterze władcy, księżniczka zaś zmuszona była przyjąć pozycję podwładnej.
Wskazywać na to miały miejsca różnej rangi, które przygotowano. I tak, w sali przyjęć stanął zdobiony złotem i nakryty aksamitem fotel przeznaczony dla gubernatora, naprzeciw niego położono kosztowny dywan, na którym piętrzyły się aksamitne poduszki.
Gdy tylko Nzinga Mbande weszła do sali, jednym spojrzeniem ogarnęła sytuację. Nie okazując żadnego zmieszania, bez słowa, jak przekazał później kronikarz - misjonarz kapucyński Cavazzi - dała wzrokiem znak jednej ze swych towarzyszek. Ta natychmiast uklękła i pochyliła plecy. Władczyni siadła na nich jak na stołku i tak przesiedziała do końca audiencji. Wywołało to, jak relacjonował dalej kronikarz, ogólne zdumienie wśród Portugalczyków. Podziw ich wzrósł jeszcze, kiedy poznali niezwykłe talenty dyplomatyczne księżniczki, jej mądrość i dumę.
Wynegocjowała honorowy pokój i wyrażnie wyjaśniła, że będzie on korzystny dla obu stron. Zadziwiła i przekonała całą radę, której najwyżsi dostojnicy nie potrafili nie przyznać racji propozycjom księżniczki.

W 1624 roku, po śmierci brata, 42-letniaNzinga Ngola otrzymała godność króla. W tym samym roku zerwała z wiarą chrześcijańską ( ... ) aby otwarcie przeciwstawić się Portugalczykom. Ponownie podjęła walkę z najeźdzcą. Wiele wypraw wojennych, które prowadzono aż do połowy XVII wieku, zakończyło się zwycięstwem.

[ Heinrich Loth, Kobieta w dawnej Afryce, WAiF, Warszawa 1986 ]